του Λευτέρη Παπαδόπουλου
Τα Νέα, 17 Νοεμβρίου 2008

Τριάντα πέντε χρόνια από τη Μεγάλη Εξέγερση των νέων στο Πολυτεχνείο. Ειπώθηκαν χθες και θα ειπωθούν πολλά σήμερα. Από πολλούς. Άλλοι θα μιλήσουν με γνήσια συγκίνηση. Άλλοι με «χιλιοφορεμένα» κλισέ. Άλλοι με κούφιες, πομπώδεις εκφράσεις. Εγώ διάλεξα για την ιστορική επέτειο μερικούς στίχους. Από διάφορες συλλογές. Η πρώτη έχει τίτλο «Πρώτο φως»(«Κέδρος»). Και είναι αφιερωμένη στον αξέχαστο αγωνιστή της αντιδικτατορικής πάλης Τάσο Μήνη. Αντιγράφω: «… Μετά το  Πολυτεχνείο είσαι παράνομος. / Σε θυμάμαι κλεισμένο στο άλλο δωμάτιο. / Ο Ιωαννίδης να πλανιέται σαν μολυσμένος αέρας. / Άραγε θα μπει και σπίτι μας; / Οι ώρες τα βράδια ηχούν με Ντόιτσε Βέλε. / Είναι παράδοξο / η προσδοκία ξαναζεί από τη Γερμανία / όχι ο θάνατος. / Και τα Ες Ες  πώς άλλαξαν όνομα και στολές. / Έγιναν ΕΑΤ/ΕΣΑ και είναι δικά μας παιδιά. / Είμαστε λοιπόν όλοι Ναζί; / Το μέλλον είναι αόρατο. Ολόιδιο με το νέο δικτάτορα. / Σαν τις δυο μέρες στο πρώτο σου κρησφύγετο / θα μείνει κι ο ορίζοντας κλειστός;»

Ο Φοίβος Ιωαννίδης, πρώην βουλευτής και υπουργός, συνελήφθη βασανίστηκε και φυλακίστηκε στα χρόνια της δικτατορίας. Κάποτε, μου απήγγειλε ένα ποίημα του Βάρναλη για τον Δημήτρη Γληνό που τον πάνε σιδηροδέσμιο σε κάποιο ξερονήσι, εξορία. Ρίγησα με το ποίημα. Και το αποστήθισα. Και όποτε βλέπω τον Φοίβο τού το απαγγέλλω, με τη σειρά μου. Να το: «Τυχερέ, κείνο το άθλιο δειλινό / σε δέσαν με τον Δάσκαλο Γληνό. / Μεγάλα μάτια αστραφτερά, στητός / κι ατάραχος πάνω απ’ τη μοίρα αυτός, / κοιτούσε την ερχόμενη ευδία / σαν νευρικός από την αηδία. / Μαζί μας, τελευταίοι με το βαπόρι / πρεζάκηδες, αλάνια, λαθρεμπόροι.  / Ξεπίτηδες, για να φανεί πως ίσα / λογιούνται η λευτεριά και τα χασίσα».

Τα νιάτα του Τίτου Πατρίκιου τα ’φαγαν  η Μακρόνησος κι ο Αη-Στράτης. Το ΄67 συνέχισε τον αγώνα του, κατά της χούντας αυτή τη φορά, στο Παρίσι. Παραθέτω το ποίημά του «Ρόδα αειθαλή» από τη συλλογή του «Λυσιμελής πόθος», που μόλις κυκλοφόρησε («Καστανιώτης»-«Διάττων»). Σημειώνω ότι το ποίημα γράφτηκε στον Μόλυβο το 2000: «Η ομορφιά των γυναικών που άλλαξαν τη ζωή μας / βαθύτερα κι από εκατό επαναστάσεις / δεν χάνεται, δεν σβήνει με τα χρόνια / όσο κι αν φθείρονται οι φυσιογνωμίες / όσο κι αν αλλοιώνονται τα σώματα. / Μένει στις επιθυμίες που κάποτε προκάλεσαν / στα λόγια που έφτασαν έστω αργά / στην εξερεύνηση δίχως ασφάλεια της σάρκας / στα δράματα που δεν έγιναν δημόσια / στα καθρεφτίσματα χωρισμών, στις ολικές ταυτίσεις. / Η ομορφιά των  γυναικών που αλλάζουν τη ζωή / μένει στα ποιήματα που γράφτηκαν γι’ αυτές / ρόδα αειθαλή αναδίδοντας το ίδιο άρωμά τους / ρόδα αειθαλή, όπως αιώνες τώρα λένε οι ποιητές».

Τα Νέα, 19 Νοεμβρίου 2008.

Παράλειψη: στο προχθεσινό χρονογράφημα, παρέλειψα εκ λάθους το όνομα του ποιητή, ποίημα του οποίου δημοσίευσα, από τη συλλογή «Πρώτο φως». Είναι ο Άγης Μπράτσος. Ζητώ συγγνώμη.

του Παναγιώτη Καραβασίλη
Ριζοσπάστης, Σάββατο 25 Ιούνη 2005

«Χρόνια σκάβεις με το καλοακονισμένο μολύβι σου / να βρεις τη ραχοκοκαλιά της γνώσης / να σκαρφαλώσεις έναν – έναν τους σπονδύλους / να φτάσεις κάποτε να δεις το πρόσωπό σου…» (Γιάννης Πανούσης).

Ο ΟΗΕ έχει ανακηρύξει την 26η Ιουνίου ως Παγκόσμια Μέρα κατά των Ναρκωτικών. Τα ναρκωτικά που έχουν γίνει η γκιλοτίνα της νεολαίας – σαράκι της κοινωνίας, μάστιγα και θέμα συζητήσεων/ προβληματισμού. Στα πλαίσια του αγώνα κατά των ναρκωτικών (είτε μαλακά λέγονται, είτε σκληρά), εκτός από τους χρήστες, τα βαποράκια, οι άλλοι βασικοί «χρήστες κερδών» τράπεζες, κρατικοί μηχανισμοί, παρότι συμμετέχουν στο έγκλημα, κανείς δεν τους ακουμπάει. «Οι τράπεζες είναι, από την εποχή της Αναγέννησης, ο ομφαλός της καπιταλιστικής οικονομίας», έλεγε ο συγγραφέας Φερνάν Μπροντέλ. Σ’ όλες τις ιστορικές διαδρομές, χρηματοδότησαν αποικιακούς πολέμους – έγινε η «δουλεία» κεφάλαιο για τις τράπεζες – χρηματοδότησαν εμφυλίους πολέμους – με το εμπόριο όπλων … ναρκωτικών. Το χρηματιστηριακό / χρηματικό κεφάλαιο, μέσω τραπεζών, εισέπραξε απ’ τα ναρκωτικά (ξέπλυμα) τεράστια ποσά… με το πρόσχημα συνήθως του απορρήτου των καταθέσεων. Φυσικά, οι τράπεζες δε δίνουν λογαριασμό σε κανέναν. Ελέγχουν, αλλά δεν ελέγχονται από κανέναν. Παλαιότερα, μεγάλες τράπεζες στις ΗΠΑ είχαν δεχτεί «καταθέσεις» του Κολομβιανού πασίγνωστου μεγαλεμπόρου κοκαΐνης, Πάμπλο Εσκομπάρ, ο οποίος «έθεσε» εαυτόν στη διάθεση της «Δικαιοσύνης» και αθωώθηκε!! Εκτός των άλλων, ήταν συνεργάτης και της CIA.

Στην Ευρώπη, χρόνια εμπλέκονται τράπεζες στο ξέπλυμα χρημάτων από ναρκωτικά. Καλύπτονται από ισχυρά επιχειρηματικά δίκτυα. Οι νομικές καπιταλιστικές νομοθεσίες όχι μόνο δεν αγγίζουν τους λογαριασμούς των εμπόρων ναρκωτικών, αλλά, ούτε τολμούν να αγγίξουν τις «πόρτες – εισόδου» των ναρκω-δολαρίων: Λουξεμβούργο, Λιχτενστάιν – Μονακό, Γιβλαρτάρ, Ανδόρα, το «Αγιο Βατικανό», οι Βερμούδες, οι Μπαχάμες, η Τζαμάικα, ο Παναμάς, οι Ολλανδικές Αντίλλες. Σε Ασία, Ειρηνικό Ωκεανό το Χονγκ Κονγκ, το Μπακάο, η Ταϊβάν, Σιγκαπούρη – ο άγριος καπιταλισμός των οφσόρ εταιριών καλύπτει, με όλα τα τεχνολογικά μέσα (ON – LINE – καπιταλισμός) τις ναρκω – διαδρομές των καταθέσεων… στις τράπεζες / με ασφάλεια.

Οι «Παράδεισοι» των ναρκωτικών έχουν ως αφετηρίες, τις παλιές αποικιοκρατίες, των Αγγλίας – Ολλανδίας – Γαλλίας – Ισπανίας, των ΗΠΑ. Παλαιοί αποικιοκράτες παίζουν τώρα το ρόλο της Μαφίας. Προστατεύονται από πολυεθνικές εταιρίες / τράπεζες. Η τράπεζα του Αγίου Πνεύματος (Βατικανού) έχει επενδύσει στους «παραδείσους» του Παναμά: Το «Eldorado» ποικίλων δραστηριοτήτων ξεκινά απ’ το εμπόριο όπλων, παραδοτέα όπου οι αγορές το επιβάλλουν. Ηλεκτρονικά παιχνίδια – εμπόριο ναρκωτικών – μέχρι sex – shops!! To πρόβλημα των ναρκωτικών, δεν είναι ασφαλώς μόνον ιατρικό. Απόδειξη ότι κάθε προσπάθεια αντιμετώπισής του, μ’ αυτή τη μορφή απέτυχε. Αφού το έγκλημα είναι πολιτικό, οικονομικό, η θωράκιση της κοινωνίας απ’ τα θανατηφόρα βέλη των ναρκωτικών διαρκεί. Το τροφοδοτούμενο «ναρκωτικό κεφάλαιο «επενδύει» στη νάρκωση των συνειδήσεων. Υπολογίζεται ότι τα τελευταία 30 χρόνια τα επενδεδυμένα «κέρδη», απ’ τα ναρκωτικά ανέρχονται στα 2.500 δισεκ. δολάρια. Η «φτιαγμένη» θωράκιση μπάζει από παντού. Εχει τα ίδια χαρακτηριστικά, με τη λειτουργία του καπιταλισμού. Μαλακά, σκληρά ναρκωτικά – εξοντώνουν: «Σκληρή αφή: Στο πετσί σου κι εσύ φαντασιώνεσαι /. Έξοχη σύμπτωση, ανίδεο πλάσμα /. Βαθιά νυχτωμένοι κι οι δυο» (Άγης Μπράτσος).

του Παναγιώτη Καραβασίλη
Ριζοσπάστης, Σάββατο 20 Απρίλη 2002

Το 1855, ο Ουόλτ Ουίτμαν χαρακτήριζε την Αμερική «το πιο μεγάλο ποίημα». Δε θα μπορούσαν να το επαναλάβουν σήμερα οι πολίτες της Αμερικής, γιατί, βρίσκονται στο σημείο «μηδέν». Τους επηρεάζουν οι νεκροί της 11/9/2001, οι «Τόμαχοουκ», τα πολεμικά υπερόπλα, «Στελθ», οι πολεμικοί δρόμοι της Κ. Ασίας, από το Αφγανιστάν μέχρι τους άγνωστους πολεμικούς χάρτες. Σχεδιάζουν με ακρίβεια ηλεκτρονικών υπολογιστών – αλαζονικά: οι στρατηγοί – πολεμικές βιομηχανίες. Τρίβουν τα σιδερένια χέρια τους, για τη λεία. Ρημαγμένο το Αφγανιστάν. Στη Σερβία οι πληγές του πολέμου πυορροούν, απ’ τη ΝΑΤΟιμπεριαλιστική επιδρομή. Οι οιμωγές, τα ερείπια, η βαλκανική Χιροσίμα: «Οι νιφάδες γυροφέρνουν τη σιωπή / κατακάθονται στη νοσταλγία / και σιγολιώνουν σαν λέξεις / σαν κουβέντες ανθρώπων που μόλις αγαπήθηκαν». (Άγης Μπράτσος)

Ο σκληρός Απρίλης του πλανήτη. Οι τηλεοπτικοί δέκτες μας, γεμίζουν από τραγικές εικόνες της Παλαιστίνης, από βρέφη που κλαίνε, αναπήρους που ζητιανεύουν, πρόσφυγες… Ερημιά και μοναξιά για την Οδύσσεια των φτωχών. Στο Ιράκ μετρούν τις ασθένειες, δίχως ίαση – από τον πόλεμο του Κόλπου.

Μακριά ο «Απρίλης τους» απ’ τον έρωτα. Δε γνωρίζει ο ιμπεριαλισμός, το Homo – Sapiens. Μονάχα, το demens, όπως λέγεται στην πληροφορική. Είναι η φόρτιση του κεφαλαίου με άνομα σχέδια: όταν «ποτίζουν με ποτάμια αίματος στους γεωγραφικούς χάρτες». Δε ζητούν να βρουν νόημα με την ποίηση του Απρίλη. Δεν εμβαπτίζονται στα ανθρώπινα. Ο «έρωτας τους» είναι ο κολοφώνας της ένωσης των υπερκερδών, του πολέμου της απληστίας – ιστορικά.

Πριν τρία χρόνια ο Αντί Κάρολ, επικεφαλής στο πρόγραμμα αμερικανικής ποίησης, έπειθε τη «Φολκσβάγκεν» να αναρτήσει στον πίνακα των οργάνων 150.000 αυτοκινήτων, που είχαν αποσταλεί στην αμερικανική αγορά, μία ανθολογία με τον τίτλο «τραγούδια της Αμερικής». Ηταν εν ισχύει μέχρι το 2008. Ανεστάλη βιαίως, λόγω του πολέμου κατά της «τρομοκρατίας»! Δε χρειάζεται λένε οι Αμερικανοί να διαβάζουν ποίηση: τα «Γενέθλια Γράμματα» του Τεντ Χίουτζ! Οι ψυχολόγοι του Πενταγώνου, προτείνουν πολεμικά άσματα για να «εμψυχώσουν» το τρωθέν ψυχολογικό κύρος των πολιτών, στις ΗΠΑ! Εκτελούν θανατοποινίτη που έγραφε ποίηση, διηγήματα, θεατρικά έργα! Γρήγορα, προς «παραδειγματισμό». (Είχαν ανεβεί στη σκηνή έργα του, είχε κερδίσει βραβεία, ο Αντερσον). Διανοούμενοι είχαν ζητήσει τη μετατροπή της ποινής του.

Ο Απρίλης: Εαρ και ποίηση. Διδάσκει τον έρωτα. Αναδύεται, όπως το κυκλάμινο απ’ τη συμμετοχή – την αδελφοποίηση των λαών όλου του κόσμου. Χρέος μας, είναι, να κατατροπώσουμε ό,τι φονικό, μοχθηρό, ανόητο, πολεμικό, ιμπεριαλιστικό, παράγεται απ’ το διαρκές έγκλημα, απ’ τις ποικίλες δικτατορίες του καπιταλισμού. Εχουμε ανάγκη, από τη σοφία της ποίησης του Απρίλη, το συμβολισμό, το μύθο, τη μαγική γλώσσα του, μαζί με το τραγούδι τον ορθολογισμό της επιστήμης: «Ο Απρίλης είναι ο σκληρότερος μήνας, γεννώνται / πασχαλιές μέσ’ από τη νεκρή γη, σμίγοντας / θύμηση κι επιθυμία, αναδεύοντας / ρίζες νωθρές μ’ ανοιξιάτικη βροχή». (Τ.Σ. Ελιοτ).