Σκληρή Αφή (Κέδρος, 2004)

Σκληρή Αφή (Κέδρος, 2004)
Φωτογραφία εξωφύλλου
Bruno Barbey/Εσαουίρα,
Μαρόκο, 1995

Ποιήματα για τα φωτεινά ψεύδη του έρωτα. Οι εραστές με αναίμακτα χάδια ψιθυρίζουν μιαν άλλη ορατότητα, έναν ορίζοντα ηχηρό σαν ράπισμα στο μηδαμινό χρόνο. Παντού γύρω τους πάθη που διψάνε για ιδανικά και αθάνατα φιλιά. Εθισμένοι στο αναπάντεχο διασχίζουν την απουσία και με λίγη φαντασία μαλακώνει ο χρόνος. Ας μοιάζει ανέκφραστος ο ουρανός, το σύμπαν θα αφεθεί τελικά στα χέρια όσων ορέγονται την αθωότητα.


Κριτικές

Αρθρωμένη στους αντίποδες του ενδημικού ναρκισσισμού, που ταλανίζει άλλους ομηλίκους και μη ομοτέχνους του ποιητή, η Σκληρή αφή αντιστέκεται τόσο στις Σειρήνες της κάθε είδους βαρύγδουπης συνθηματολογίας, όσο και σε εκείνης της αγοραίας, ποιητικίζουσας έκφανσης. Το ουσιαστικό διαθέτει την αρχική μαρμαρυγή του. Το εύρημα δεν οδηγείται στη ραγδαία αυτοϋπονόμευσή του. Το ρήμα εξακολουθεί να αιφνιδιάζει, σπεύδοντας να προωθήσει την ανάπτυξη της κυτταρικής ποιητικής ιδέας, αλλά δεν φθείρει την αναγνωστική πρόσληψη. Κι αυτά συμβαίνουν συστηματικά, αποτελώντας ταυτόχρονα τα κυρίαρχα γνωρίσματα της συλλογής, η οποία συνεχίζει να διερευνά τις υφολογικές προοπτικές, πoυ πρότειναν τα προηγούμενα βιβλία του Άγη Μπράτσου.
Γιώργος Βέης, ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Κ, τεύχος 9, Νοέμβριος 2005

Με μια εύστοχη ποιητική ανάπλαση της καθημερινότητας πλάθει το νέο του βιβλίο «Σκληρή αφή» (εκδ. Κέδρος) ο Άγης Μπράτσος.
ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Ευθύνη, τεύχος 419, 2006

Σαν Μουσική (Κέδρος, 2001)

Σαν μουσική (Κέδρος, 2001)
ο πίνακας στο εξώφυλλο
είναι του
ΜΙΧΑΛΗ ΜΑΝΟΥΣΑΚΗ

Εξυψωμένοι και απογυμνωμένοι οι εραστές αποτολμούν να βιώσουν όχι μόνο τη δικαίωση αλλά και την απερήμωση.

Ευρύνοια θέλει το δέρμα
εάν ζητάς πολλές εξηγήσεις.

Στον απόηχο του χρόνου η αιχμηρή καθημερινότητα, ορατή και μη, παρεμβάλλεται σαν μουσικό μοτίβο.

Η τελειότης δεν απαρτίζεται από μακάριους κύκλους.
Επινοεί νευρώδη ζιγκ ζαγκ.

Όμως

Γενναιόδωρος, φτάνεις σε παρυφές μεγαλείου. Και ελπίζεις αναίτια τα μέγιστα.

Για να μη γίνει επ’ ουδενί ο βίος αβίωτος, για να μην καταλήξεις τελικά ο Κανένας.

Η συλλογή Σαν μουσική προτάθηκε στα Βιβλία του 2001 από τη Βιβλιοθήκη της Ελευθεροτυπίας, 14.10.2001.

Κριτικές

Ειρωνικά επινοεί και ειρωνικά φθάνει στο αποτέλεσμα. Μπορεί να χορτάσαμε, είναι σαν να μας λέει, μάτια, στομάχι και αυτιά, φαΐ της ύλης και το άλλο το άυλο, αλλά τι να το κάνεις, όταν ακόμη και το θαύμα που περιμένεις μαζί με άλλους, λίγους ή πολλούς, διαφορετικούς, σου φαίνεται μη πραγματοποιήσιμο.
Βασίλης Καλαμαράς, ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ 2001, Ένθετο «Βιβλιοθήκη» της εφημερίδας Ελευθεροτυπία, τεύχος 183, 14.12.2001

Χτίζει τη ραχοκοκαλιά της ποίησής του με λόγο σφιχτό, δίνοντας έμφαση στο συναίσθημα και στις διεργασίες της ψυχικής του δόνησης. Βαθιά ανθρώπινος, αληθινός, στέρεος διεισδύει στα μυστικά της ζωής, προσπαθώντας να ερμηνεύσει τις εναλλαγές και τις αντιφάσεις. «Αφόρητο να θυμάσαι. / Στα κενά βρίσκουν έδαφος οι μνήμες / και στήνουν πλούσια σκηνικά για πτωχές συνειδήσεις».
Φαίδρα ΖΑΜΠΑΘΑ – ΠΑΓΟΥΛΑΤΟΥ, Ριζοσπάστης, Πέμπτη 18 Απρίλη 2002

Ζωηρή Θέα (Κέδρος, 1998)

Ζωηρή θέα (Κέδρος, 1998)
Φωτογραφία εξωφύλλου: «ΣΙΑΤΙΣΤΑ»
Από το βιβλίο του Άρη Κωνσταντινίδη
ΤΑ ΘΕΟΧΤΙΣΤΑ

Ο έσχατος σταθμός είναι η αγάπη. Αιφνίδιο πεδίο για ζωηρή θέα. Στην επικράτειά της διαστέλλονται ο χρόνος, τα όνειρα και οι εραστές αποζητούν βρόμικες ψευδαισθήσεις. Τα αστέρια ίδια μυστικά στο στερέωμα.

Η φύση σπιθίζει ιδέες αιχμηρές και η νοσταλγία συμφιλιώνει το παρόν με την ακεραιότητα, για να ψαύουμε μουσικές και να γυρίζουμε τα κλειδιά αινιγμάτων:

Σε ποια γλώσσα μπορείς κι αισθάνεσαι;

Στη Ζωηρή Θέα, τέταρτη ποιητική συλλογή του Άγη Μπράτσου, η ενότητα «Σαν Ιστορία» περιλαμβάνει εννέα ποιήματα για τον Πελοποννησιακό πόλεμο, όπως τον εξιστορεί ο Θουκυδίδης στο έργο του Ιστορίαι.

VIII.
Πώς εξηγείται και του όχλου η αδηφάγος δύναμη;
Τίποτε σχεδόν ανεξήγητο
όταν μπορεί να μοιάζει συμφέρον.
Έχουμε παραισθησιογόνα λογής λογής.

Prima Vista (Οδός Πανός, 1995)

Prima Vista (Οδός Πανός, 1995)
Φωτογραφία εξωφύλλου:
Σοφία Λογγινίδου

(Περιλαμβάνει τις ποιητικές συλλογές:
Σε πρώτο και τελευταίο βαθμό, ημερομηνία γραφής 1983-1989.
Αφήστε με στις κουίντες, ημερομηνία γραφής 1990.
Prima Vista, ημερομηνία γραφής 1991-1992.)

Ο έρωτας και η νοσταλγία, η νεότητα και η φύση, ο βίος −υπαρκτός ή ονειρώδης− ψηλαφίζουν το χρόνο. Στην αθέατη όψη του οι λέξεις χαράζουν ευεργετικά τα νοήματα και τις αισθήσεις.

Δεν έχω ιδέα πού ακριβώς θα καταλήξω.
Έχω υπόψη μου βεβαίως ποιος δεν είμαι τώρα.
Έχω αυτή τη σιγουριά, αυτή την ταξιθέτρια της αγωνίας.

Κριτικές

Στο εξώφυλλο του «Διαβάζω» το ονοματεπώνυμο του πρωτοεμφανιζόμενου Άγη Μπράτσου και στις σελίδες του περιοδικού η κριτική της Ζωής Σαμαρά για τη συλλογή Prima Vista
Στο εξώφυλλο του «Διαβάζω» το ονοματεπώνυμο του πρωτοεμφανιζόμενου Άγη Μπράτσου και στις σελίδες του περιοδικού η κριτική της Ζωής Σαμαρά για τη συλλογή Prima Vista

Ναυαγός στον ουρανό (σ. 16), η ποιητική συνείδηση είναι ταυτόχρονα animus και anima, δυναμική και ονειροπόλα, και δημιουργεί ένα αρχετυπικό ανδρόγυνο, γίνεται μια φυγή προς το ολοκληρωμένο είναι, κινείται στο χώρο της υπο-κειμενικότητας, Δεν πρόκειται ωστόσο για λυρισμό που εγκλωβίζεται στην ψυχή του δημιουργού. Το εγώ διασχίζει το χώρο και το χρόνο, γίνεται ο αιώνιος άνθρωπος. Prima Vista είναι ένα μικρό, όμορφο βιβλίο, με έντονα σημάδια ώριμου ταλέντου, και όχι μόνον «εκ πρώτης όψεως».
Ζωή Σαμαρά, Εκ πρώτης όψεως, Διαβάζω, τεύχος 357, Νοέμβριος 1995

Η ικανότητά του να χειρίζεται  τη γλώσσα είναι προφανής, μέσα στο ρεπερτόριο του, υπάρχει η δόμηση, και η ενότητα με μια ιεραρχική μαχητικότητα και λειτουργία : Το λειτουργικό μέρος μονοπωλεί την προσοχή του συνόλου της ιδέας του. Έτσι κλείνει πολλά πράγματα στην ποιητική συλλογή του: «Ποιητής είναι εκείνος που πιάνει και κλείνει τον ουρανό και τη γη, μες στο κλουβί της φόρμας του». Έλεγε ο Κινέζος Λι Τσι το 300 π.Χ., για την αξία της μορφής και του περιεχομένου. Αυτό το επιτυγχάνει πλήρως ο νέος Ποιητής Άγης Μπράτσος. Τρεις ενότητες ποιητικές δίχως ανισότητες, με μια θέαση ενός κόσμου που αλλάζει όψεις βιαίως μέσα από κλυδωνισμούς και εντάσεις: Αναγνωστικό αισθημάτων!
Παναγιώτης Καραβασίλης, Φωτογραφίζοντας τα όρια της πόλης, Εξόρμηση, Κυριακή 4 Φεβρουαρίου 1996

Ο Α.Μ. στο Prima Vista πραγματικά ενορχηστρώνει τη μελωδία για πολλά όργανα μόνος του, φαίνεται ότι διαθέτει καλό μουσικό αυτί, οι λέξεις του πάλλονται, και οριοθετεί το χώρο του μ’ έναν έντονο και διάχυτο, απροσδιόριστο και κορυφωμένο ερωτισμό.
Δήμητρα Παυλάκου, Κυριακάτικη Αυγή, 2 Ιουνίου 1996

Έχουμε μια σύγχρονη, ανατρεπτική στην ουσία της και ανορθόδοξη στη διατύπωσή της ποίηση, δίχως να ξεπερνάμε τα όρια εκείνα, που μετατρέπουν την ισχύ της εκφραστικής θεληματικότητας σε αδυναμία, ακόμη σαφέστερα, σε αδυναμία αναγνώρισής της, από ένα μάλλον αιφνιδιασμένο κοινό.
ΝΟΥΜΑΣ, Σεπτέμβριος-Οκτώβριος ’95

ΤΟ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ

Και το ποίημα πηγάζει από τούτο: πως ζούμε σ’ ένα τόπο
που δεν είναι δικός μας,και προπάντων, δεν είναι ο εαυτός μας
Wallace Stevens, Notes Toward a Supreme Fiction

 

Άγγιξε τα δυο χιλιάδες ποιήματα
και σχεδόν λέξη για τον Εμφύλιο, την εποχή της.

Οι εποχές μαζί μας αρχίζουν
κι αυτό δεν παραγράφεται.

Άνοιξη: αγωνία

        για

                το

         Καλοκαίρι: ελευθερία

                                    πριν

                                          το

                      Φθινόπωρο: ανατριχίλα.

                             Κιόλας χειμώνας: αιωνιότητα;

                                   Τι πτώση για μια λέξη.

Ανθοφορία, Γέννηση, Νεότητα, Γήρας.
Στημένο παιχνίδι η φύση
αλλά κι εμείς ορισμένοι
με γεγονότα ψυχικά. Ιδού οι συμπλοκές.

Έτσι το αίμα ποτέ ζητούμενο.
Είναι κι αυτό δεδομένο.
Τραγικά εγγράφεται.
Στην ύπαρξη.

Το motto του Wallace Stevens μετέφρασε ο Στάθης Καββαδάς,
Σημειώσεις για έναν Υπέρτατο Μύθο, Εστία, 1994.

Χαϊκού

Άγης Μπράτσος Ποιητική τεύχος όγδοο
Τα 39 χαϊκού δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Ποιητική, φθινόπωρο-χειμώνας 2011, τεύχος όγδοο

Ταξιδεμένες
σκέψεις, αισθήσεις να ’χεις
κι ας μένεις εδώ.

Ταξιδεύουμε
για να φανταζόμαστε
κι όχι να δούμε.

Βουβός ουρανός.
Κι η ψυχή εδώ στη γη
ζει για μια φωνή.

Σε θέλω τώρα.
Κι αυτό το τώρα είναι
όλος ο χρόνος.

Βρόμικες λέξεις
στολίζουν το πάθος μας.
Και λάμπεις σώμα.

Συχνά μάς αρκεί
η αληθοφάνεια.
Ή θα έπρεπε.

Η ευτυχία
σε μια φράση κλείνεται:
«Δε βρίσκω λόγια».

Επιθυμία.
Φυσική προέκταση
του αφύσικου.

Σαν φύλλο τρέμω
στη χροιά της φωνής σου.
Τζάμπα μ’ αγγίζεις.

Διάπυρος φαλλός.
Τι προσπαθεί να φτάσει
ανορθωμένος ;

Άχαρη ύβρις
ν’ αναζητούμε διαρκώς
τις συγκινήσεις.

Φαίνεσαι γυμνός
με τόσο συναίσθημα
ενδεδυμένος.

Εύπιστο σώμα
ανασαίνεις και θνήσκεις
με λόγια, λόγια.

Σκοτώνω μύγες
όχι τζιτζίκια φίλε.
Είμαι δίκαιος;

Πρέπει να τρέφεις
την ελευθερία σου
σαν να ’χει σώμα.

Μην τρέμεις τα τανκς
μα τους οδοστρωτήρες
που θέλουν να θες.

Χαζό μυρμήγκι.
Και του χρόνου τζιτζίκια
θα τραγουδάνε.

Τι να υπάρχει
πέρα απ’ τον ουρανό;
Ρωτάς για να ζεις.

Μη λες όνειρα
όσα θέλεις να ζήσεις
πάση θυσία.

Ηβική χώρα.
Γη της Επαγγελίας
για πιστούς και μη.

Στο πέρασμά τους
άφησαν σκόνη, μύγες.
Μα τι άνθρωποι!

Στο πέρασμά τους
σκόρπισαν αίμα, θρήνους.
Άνθρωποι, σου λένε.

«Δεν έχω χρόνο».
Η χειρότερη βρισιά
που ’χω ακούσει.

Θάλασσα, ήλιος.
Μυστικές πνοές σαν φιλιά.
Δυνατότητες.

Βουνό ή νησί;
Κατεξοχήν δίλημμα
η απόλαυση.

Με την ποίηση
ανατρέπεις αισθήσεις
για παντοτινά.

Για τους ποιητές
σκότος, φως ίσον ρυθμός.
Ουδέν προφανές.

Κάθε τοπίο
χωρίς συντροφιά, γυμνό
ανερμήνευτο.

Γελούν τα παιδιά.
Κι ο κόσμος απότομα
σαν αναγκαίος.

Η εμβάθυνση
διαχέει τις εικόνες
κρούει τους ήχους.

Για τον ποιητή
η έμπνευση σημαίνει
ενδοσκόπηση.

Με την ποίηση
διαστέλλεις τα όρια
του ασύλληπτου.

Αυτό που θέλεις
το θες πιο πολύ εάν
ανερμήνευτο.

Καμιά ποίηση
εάν το συναίσθημα
ακατέργαστο.

Τι βάρος κι αυτό.
Εξηγήσεις ζητάμε
παντού, πάντοτε.

Με την ποίηση
κανένα πια νόημα
δεν είν’ αρκετό.

Όλα τ’ αγαπάς
προκειμένου ν’ αγαπάς
τον εαυτό σου.

Με την ποίηση
το πραγματικό ποτέ
ως έχει, ποτέ.

Ας ερχότανε
του γέλιου σου η άλως
κανένας άλλος.

ΤΡΟΠΑΙΟ

Έξαλλη τεχνολογία στήνει τρόπαιο άνετη ζωή.
Ούτε κατά διάνοια εύκολη.
Ανήσυχα πνεύματα, δεν προσμένουμε θαύματα.
Θα τα βρίσκαμε κι αυτά λειψά.

Η ΕΚΔΡΟΜΗ

για τη Ρωξάνη, ο Candy Colored Clown* αυτοπροσώπως

Στο πρωινό παράθυρο ζωηρεύουν ανοιχτές αισθήσεις
σαν τα χαρμόσυνα πουλάκια στο περβάζι.
Διάπλατα βουνά χαρίζουν τη σιγουριά τους στο φως.

Φτάσαμε ψηλά για λίγο φτέρωμα.
Με χνούδι βραδινής αγάπης φτιάχνω ιδέες κι επιδερμίδα.
Η εκδρομή τελειώνει μα θέλω άριστες εντυπώσεις
κι άλλες αμυχές στο ασήμαντο.

Ζώντας καθαρά για κορυφώσεις
αναγγέλλω βιαστικά το θρίαμβο:
«Σήκω, έξω έχει πολύχρωμη χαρά».

Τι ψέμα.
Μέσα μου βλέπω τόση ώρα.
Μέσα σου.

* A Candy Colored Clown: Πρώτοι στίχοι στο  τραγούδι του Roy Orbison «In dreams» και motto στην ταινία του David Lynch Blue Velvet.

108.

Στην εποχή της πιο εξαγριωμένης τεχνολογίας
παλεύουν με νύχια και με δόντια.
Τους βλέπω, θέλουν να μείνουν άνθρωποι.
Δηλαδή;
Να γράφουν τρέχει αίμα και να σκέπτονται αιμορραγώ.

ΒΑΘΙΑ ΝΥΧΤΩΜΕΝΟΙ

Χαμηλώνεις το φως, ανεβάζεις την ένταση.
«Με σάρκες ζω» σαρκάζεις
και ξεκουμπώνεις σαχλά το τζιν μου.
Ας έχω μυαλό ν’ αφεθώ στην τρέλα
φτιάχνει ατμόσφαιρα για ρόλους.

Στο πετσί σου κι εσύ φαντασιώνεσαι.
Έξοχη σύμπτωση, ανίδεο πλάσμα.
Βαθιά νυχτωμένοι κι οι δυο.