«Πολιτικοί για λύπηση», του Γιάννη Πανούση

metarithmisi.gr, 28/06/2016

Ω!
Καμιά φορά ένα επιφώνημα
όλα τα δείχνει και τα λέει
Αυτό είναι το πρόβλημα

Άγης Μπράτσος, Αναπάντητες

 

Κόκκινες προβιές και πράσινα άλογα καταστρέφουν τα όποια υπολείμματα του ηθικού πλεονεκτήματος της Αριστεράς είτε με παλιομοδίτικες κορώνες [αν με θέλετε, έρχομαι να βοηθήσω] είτε με νεονεατερνταλιστικές κοτρώνες [εγώ σκοτώνω τους αντιπάλους,άμα λάχει].

Μαζί μ’αυτούς κυκλοφορούν και κάποια κατάλοιπα των διχασμών και του τελικού ξεκαθαρίσματος,ενώ ορισμένοι της κλίκας έχουν ανοιχτεί στα βαθιά νερά της αριστεροδιαπλοκής.

Στον καθρέφτη δεν βλέπουν τον παλαιό εαυτό τους αλλά ένα μεταλλαγμένο πρόσωπο,ένα γελωτοποιό του [δήθεν] μεταρρυθμιστικού αντι-λα’ι’κισμού.

Μολονότι αυτο-αθωώνονται[αφού οι άλλοι φταίνε που οι ίδιοι απέτυχαν]φαίνεται να μην τους αρκεί το υπάρχον στην αγορά μακιγιάζ και ψάχνουν ν’αγοράσουν κι άλλο από το ισπανικό εμπόριο.

Καλή παράσταση για τους εν αναμονή τελούντες και σοφή απόφαση του Πρωθυπουργού θα ήταν να μην κάνει ‘’μετεγγραφές’’από άλλους θιάσους. Ας αρκεστεί στο δικό του.

Κριτική του Θανάση Θ. Νιάρχου για την ποιητική συλλογή «Αναπάντητες»

Θανάσης Νιάρχος, Τα Νέα, «Βιβλιοδρόμιο», 9.7.2016

Αν προσέξει κανείς, όσο πιο σκοτεινός ή σιβυλλικός είναι ένας ποιητής, τελικά είναι ο ίδιος που προσφέρει με τα ποιήματά του το κλειδί για να τον αποκρυπτογραφήσεις. Φτάνει να προσέξεις τη συχνότητα με την οποία επαναλαμβάνονται ορισμένες λέξεις ή σε ποιον βαθμό οι επιρροές που φαίνεται να έχει δεχθεί από άλλους ποιητές συγκροτούν ένα προσωπικό ιδίωμα που φέρει την αποκλειστική δική του σφραγίδα. Με αφομοιωμένους τον Μίλτο Σαχτούρη και τον Ν.Δ. Καρούζο στις «Αναπάντητες» (κλήσεις;), θα υπογράμμιζες ότι στον Άγη Μπράτσο η συχνή παρουσία των λέξεων «σώμα» και «ψυχή» είναι μια αντίστιξη που γεννά μιαν ιδιότυπης υφής μεταφυσική, αποκαλυπτικής τόσο σε σχέση με το εύρος των φυσικών πραγμάτων όσο και με την προοπτική σημασιών που έχουν κατοχυρωθεί ιστορικά ( για παράδειγμα η ενότητα «Προς Θερμοπύλες»). Χωρίς να υπολείπονται σε ευρηματικότητα οι ενότητες «Νεκρή φύση» και «Ζωή σε τιμή γνωριμίας», αφού το δοξολόγημα δέντρων όπως είναι το κυπαρίσσι, η δρυς, ο ευκάλυπτος, το έλατο, η λεύκα και ο κέδρος (και μάλιστα με αναφορά στον Σολωμό, τον Παπαδιαμάντη και τον Παλαμά), μπορεί να συνυπάρχει με μια ποιητική μεταστοιχείωση αυτοκινήτων μάρκας Λαμποργκίνι, Λότους, Φεράρι, Μαζεράτι.

500 λέξεις με τον Άγη Μπράτσο
Η Καθημερινή, “Τέχνες – Γράμματα”, 26.6.2016

500 Λέξεις με τον Άγη Μπράτσο
Η Καθημερινή, «Τέχνες-Γράμματα», σελ. 10, Κυριακή 26.6.2016

agis-bratsos-500-lekseis-kathimerini

Ποια βιβλία έχετε αυτόν τον καιρό πλάι στο κρεβάτι σας;

Στην κλίνη αφήνω μονάχα την ποίηση. Το σώμα που θέλω να διαβάζω σαν ποίημα. Αστραφτερά αιχμηρός ο Γουάλας Στίβενς: «Το σώμα είναι το μέγα ποίημα».

Ποιος ήρωας/ηρωίδα λογοτεχνίας θα θέλατε να είστε και γιατί;

Ο Μεγάλος Γκάτσμπι γιατί διαχέει εκλάμψεις πριν από την αθέατη πτώση.

Με ποιον ποιητή θα θέλατε να δειπνήσετε;

Με τον Γιάννη Ρίτσο. Στη Μονεμβασιά αντιμέτωποι με την ιδεολογία, την αντίσταση, την ανθρώπινη θηριωδία. Πίνουμε για το σώμα αφού, εκείνος το γράφει, «ο γυμνός είναι ο πιο μόνος ο πιο αποφασισμένος». Αίφνης τον ρωτάω: «Γιάννη, άκουσες ποτέ τον Σικελιανό να περιγράφει πώς τον εθάμβωσαν τα μαλλιά της Εύας Πάλμερ όταν την πρωτοείδε; Εφταναν, λέει, ώς τους αστραγάλους της. Αραγε, τα εξέλαβε σαν μεγαλειώδη χειρονομία;».

Ποιο ήταν το τελευταίο βιβλίο που σας έκανε να θυμώσετε;

Υπεραγαπώ τα βιβλία. Πώς να θυμώσω μαζί τους;

Και το τελευταίο που σας συγκίνησε;

Η «Βιοτεχνία Υαλικών» του Μένη Κουμανταρέα που τώρα επιμελούμαι. Για την αύρα της γραφής στη διακεκαυμένη ζώνη της επιβίωσης.

Ποιο κλασικό βιβλίο δεν έχετε διαβάσει και ντρέπεστε γι’ αυτό;

Ο Σοπενχάουερ επιμένει: «Πόσο λίγο πρέπει να έχει σκεφτεί κάποιος για να μπορεί να έχει διαβάσει τόσο πολλά». Προς τι να έχει κανείς τύψεις επειδή διαβάζει. Αλλες είναι οι πομπές: Διαβάζοντας και γράφοντας να πιστέψεις ότι είσαι κάτι άλλο απ’ ό,τι πράγματι είσαι.

Τι ακριβώς είναι οι «Αναπάντητες»; Είναι οι γνωστές πια «αναπάντητες κλήσεις»;

Είναι οι κλήσεις προς τον χρόνο εφόσον αντέχεις να μην ζεις ανώδυνα. Επειδή κάθε εποχή ζητά να εφεύρουμε τα όντως απαραίτητα. «Καθόλου βάρη αναγκαία στον πρόσκαιρο βίο. / Αλλά βαρύτητα. Δεόντως βαρύτητα».

Εχετε Facebook, Twitter κ.λπ.; Εάν ναι, εμποδίζουν ή εμπλουτίζουν το γράψιμο και το διάβασμα;

Επέλεξα να έχω ιστοσελίδα. Εμπόδια στη γραφή; Μα εκπηγάζει από δυνάμεις αρχέγονες. Ειδικότερα, για την τεχνολογία ας παραθέσω παλαιότερους στίχους μου: «Εξαλλη τεχνολογία στήνει τρόπαιο άνετη ζωή. / Ούτε κατά διάνοια εύκολη». Βέβαια, εάν ήμουν συνομήλικος του Σοφοκλή, ίσως έγραφα επιγράμματα για μια νεότευκτη τριήρη. Αλλά το 2004 προτίμησα να στέλνω στο κινητό φίλων χαϊκού αντί για συνήθη μηνύματα. Ετσι προέκυψε η προηγούμενη συλλογή μου. Συνεπώς η τεχνολογία, θα έλεγε ο Ηράκλειτος, «σημαίνει», εκπέμπει σήματα. Εάν θα γίνει τέχνη, εναπόκειται στον καθένα ξεχωριστά.

2 χαϊκού

Πρέπει να τρέφεις
την ελευθερία σου
σαν να ’χει σώμα.

Μην τρέμεις τα τανκς
μα τους οδοστρωτήρες
που θέλουν να θες.

ΝΥΧΤΕΡΙΝΟΣ ΑΙΓΙΑΛΟΣ

Mε άηχα φώτα γλιστράει το πλοίο στ’ ανοιχτά.
Eμείς εδώ στην ακτή τι φως έχουμε;
Tα αστέρια ίδια μυστικά στο στερέωμα.
Mα εμείς εδώ.
Mε την κυματωγή σαν απόηχο ταξιδιών.
Kάποιος αντίλαλος ανιχνεύει τη σιωπή.
Tριζόνια δυναμώνουν την ηχώ της.
Xορογραφεί ο άνεμος τις καλαμιές
υπερυψώνει σκουπίδια.
Kι εμείς εδώ.
Eμείς.
Δηλαδή εγώ μαζί με κάποιες ελπίδες.

ΠΑΛΙ Σ’ ΑΟΡΙΣΤΟ ΧΡΟΝΟ

Πάνε τα παιχνίδια με τα κύματα.
Mετωπικά έπεσαν στο πλήρωμα του χρόνου.
H εγκαταλειμμένη θάλασσα βρίσκει τη σκέψη
πως και φέτος ωραία ήταν.
Πάλι σ’ αόριστο χρόνο συμφιλιώνεσαι με τις ευτυχίες.
Tι εύστοχη φράση, κι όμως δε σηκώνει κύματα
δεν ξέρει παιχνίδια.

ΕΞΩΤΙΣΜΟΣ

στον Γιώργο Βέη

Για σκηνικό μας τροπικό δάσος.
Η διαδρομή σκηνοθετεί
και καθηλώνει την πορεία
προς τον διάσημο ναό.

Στο γκρουπ μας μυημένοι Δυτικοί.
Ο δρόμος του μυστικισμού βατός
πατάει γερά στις ψυχές.

Μα ελπίδες για φώτιση λιγοστές.
Τόσες μέρες στην άκρη του κόσμου
κι όλο μυστήρια, δαιμόνια και αλλόκοτα.

Ας ήταν σ’ ένα ξέφωτο να βρω ποιος είμαι.
Να γυρίσω επιτέλους σπιτάκι μου.
Ως πότε πια θα ταξιδεύω.

ΟΛΑ ΜΙΑ ΖΑΡΙΑ

Πεσμένοι σε τυχερά παίγνια ροκανίζουν το χρόνο
όλα μια ζαριά.

Μονίμως χαμένοι
κι ας βγάζουν πάθη ζωντανά στη φόρα
οι σκοτωμένες τους ώρες.

Κάποτε οι άντρες φόνευαν θηρία.
Αλήθεια, διόλου δεν άλλαξαν.

Και τώρα στα παιχνίδια τους αναζητούν
μιαν ώρα να σημάνει αχτύπητοι πως είναι μια φορά
και το σύμπαν στα χέρια τους.

Πρωτόγονα λατρεύουν μαγικά θηλυκά.
Αγρίμια καθαρόαιμα σαν την ώρα που δε σημαίνει
σαν τη στιγμή που όλο έρχεται.

29.

Τα όνειρα παίζουν σ’ άδειες καρέκλες.
Αύγουστος 1986. Μια στιγμή μέθης.
Έπειτα νηνεμία.
Μια πρόταση από κείνες που οδηγούν πορείες.
Τις επιγραμματικές, ξέρεις τώρα
«πώς πέρασεν η ώρα απ’ τες εννιά που άναψα την λάμπα.
Πώς πέρασαν τα χρόνια»1.
Με χειροκροτήματα κιόλας, μη νομίζεις.
Ο τηλεοπτικός δέκτης αντηχεί το κενό:
«Φίλοι μας στο αυριανό πρόγραμμα
μπορείτε να παρακολουθήσετε σ’ απευθείας μετάδοση
στιγμιότυπα απ’ τις συρράξεις στην εύφλεκτη περιοχή – »
Στο αναπόφευκτο πρόγραμμα θ’ απαγγείλω
ποιήματα του Κ. Π. Καβάφη.
Η τηλεόραση θα παίζει στο διπλανό δωμάτιο.
Μπορείτε να φανταστείτε σφαγές
εμπρός στ’ αδειανά καθίσματα
μα τα χείλη μου άλλη ζωή να χρωματίζουν:
Τα όνειρα παίζουν σ’ άδειες καρέκλες.

1. Κ.Π. Καβάφης, «Απ’ τες εννιά».

ΠΑΡΑΔΟΞΑ

Τα αναγκαία επαρκούν στην επιβίωση.
Βαριά όνειρα κρύβουν τα ελάχιστα.
Άγουρες ανάγκες φέρνουν τα πολλά.
Αλλά γεμάτος τίποτε δημιουργώ
κι έχω ζωή και ίαση.